ანგლიციზმები მოზარდების ლექსიკაში ახალი კონოტაციებით

  • Lela Makhviladze ფილოლოგიის დოქტორი გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, ქ. გორი, ჭავჭავაძის ქ., 53, 1400, საქართველო, http://orcid.org/0009-0007-5561-085X

Resumen

ნაშრომში შესწავლილია ენის სოციალური ვარირების ფენომენი გერმანულენოვან სივრცეში უკვე საყოველთაოდ აღიარებული სოციოლექტის ე. წ. „Jugendsprache“ - მოზარდთა, სტუდენტთა, სხვადასხვა ახალგაზრდული ჯგუფების წევრთა მეტყველების მაგალითზე, რაც უპირველესად გულისხმობს სპეციფიკურ ლექსიკას და ენობრივ თავისებურებებს (Sonderwortschatz). იგი, როგორც ჯგუფში ინტეგრაციისა და გარემოსგან გამიჯვნის საშუალება, ყველაზე მკვეთრად გამოხატული და კარგად შესწავლილი სოციოლექტია  სპეციფიკური ენების ვარიანტებში.

მოზარდების/ახალგაზრდების მეტყველება არის კომპლექსური ენობრივი ფენომენი, ლექსიკა ორიგინალური და ცვალებადია.

შესწავლილია მოზარდების სამეტყველო ქცევის ფენომენი, რომლისთვისაც უპირატესად დამახასიათებელია ორიგინალური, კონოტაციურ-სტილისტური, ექსპრესიული, ემოციურ-შეფასებითი მნიშვნელობის ელემენტებიანი, ასევე პროვოკაციული (ტაბუირებული, ვულგარული) ლექსიკის გამოყენება, შემოქმედებითად განვითარებული მეტაფორული ფორმები, არასტანდარტული შეკვეცა-შემოკლებები, ჰიბრიდული ახალწარმოქმნები და სხვ.

წინა პლანზეა წამოწეული ახალგაზრდების მიერ საურთიერთოდ „საკუთარი“ ენობრივი სტილის შექმნის მიზნით ანგლიციზმების და ამერიკანიზმების განსაკუთრებით ხშირი, იმავდროულად თავისებური გამოყენება გერმანულ ენაში. წარმოდგენილია გერმანული ენის სისტემის კანონზომიერებებს მეტ-ნაკლებად მორგებული ახალი ენობრივი ფორმები, რისთვისაც მოზარდები გამიზნულად უცვლიან სიტყვას ფორმას ან გამოიყენებენ ახალი კონოტაციური მნიშვნელობით.

მოპოვებულ და გაანალიზებულ ფაქტობრივ მასალაზე დაყრდნობით ნაშრომში წარმოდგენილია ენობრივი ვარიანტები („Disco-Deutsch“, „Hip-Hop-Jargon“), ანგლიციზმების და გერმანულ-ინგლისურის აღრევის (ე. წ. „Denglisch, Anglodeutsch“) მაგალითები.

ნაშრომში სისტემურადაა წარმოდგენილი ენობრივი საშუალებები, რომლებსაც მოზარდები მიმართავენ. გაანალიზებული და ხაზგასმულია ზოგიერთი თავისებურება სიტყვაწარმოებასა და ლექსიკაში, რაც მოზარდების ლექსიკას, ახალგაზრდულ ორიგინალურ მეტყველების სტილს სტანდარტული ენისგან განასხვავებს.

 

საკვანძო სიტყვები: ახალგაზრდების მეტყველება, სოციოლექტი, ჯგუფური ენა, ნეოლოგიზმები, ანგლიციზმები, სიტყვაწარმოება, კონოტაციები, ემოციურ-შეფასებითი და ემოციურ-ექსპრესიული ლექსიკა

Publicado
2024-07-05
Sección
სამეცნიერო სტატიები - ენათმეცნიერების სექცია